کتاب مرد اول، داستان پسری به نام ژاک کورمری را روایت می کند که زندگی اش، شباهت زیادی به زندگی خود کامو دارد. کامو در این اثر، کودکی را به تصویر می کشد که زندگی اش را فقر، مرگ پدر، زیبایی های رام نشدنی الجزایر و وابستگی به مادری تقریباً کر و لال شکل داده است. این رمان درخشان که 35 سال پس از پیدا شدنش در ویرانه های تصادفی که باعث مرگ کامو شد، برای اولین بار به انتشار رسید، حاصل عمر و فعالیت حرفه ای یکی از بزرگترین رمان نویسان قرن بیستم است. کاترین، دختر آلبر کامو، بعدها نسخه ی خطی اثر پدرش را تایپ و آماده ی انتشار به شکل امروزی کرد.

نخستین مرد، رمان یا نمایشنامه نیست، زندگینامۀ کامو از زمان به‌دنیا آمدن تا سال‌های آخر دبیرستان است که از زبان شخص دیگری با نام مستعار ژاک روایت شده است. کامو در سال ۱۹۱۳به‌دنیا آمد و پدرش در سال ۱۹۱۴در ماه‌های نخست جنگ جهانی اول کشته شد، بنابراین به‌قول خودش هیچ شناختی از پدرش نداشت و بخشی از کتاب به جست‌وجوی او و شناختنش اختصاص دارد.

کامو به‌هیچ‌وجه درصدد برنیامده از زندگی پرماجرایش در الجزیره، در فرانسه، روزنامه‌نگاری، مبارزه‌هایش در نهضت مقاومت هنگام اشغال فرانسه و بسیاری فعالیت‌های دیگرش سخنی به‌میان بیاورد. اهمیت این کتاب در این است که هرچند کامو شرح زندگی‌اش را تا نوجوانی بازگو کرده و اشاره‌ای کوتاه به چهل‌سالگی اش کرده، ولی او را آن‌گونه که بوده و می‌اندیشیده و در نوشته‌هایش فقط سایۀ کم‌رنگی از آن بازتاب یافته است، می‌یابیم. نخستین مرد رمانی است درمورد چیزهای اساسی همچون: کودکی، دروان مدرسه، نیروی خورشیدو دریا، عشق پسر به مادر، جست و جو به دنبال پدری گم شده و… .